Profilaktyka raka skóry

Podstawowe kryteria oceny i badania

Nowotwory skóry
Nowotwory skóry to czerniak złośliwy i rak podstawno- lub kolczystokomórkowy Wszystkie nowotwory skóry mają związek z ekspozycją na promieniowanie słoneczne. W przypadku czerniaka złośliwego może on powstawać zarówno ze znamienia barwnikowego lub nie zmienionej skórze.

Podstawowym sposobem unikania zachorowania to ograniczenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne UV. Nie oznacza to całkowitego ograniczenia ekspozycji na słońce, ponieważ produkcja endogennej witaminy D jest nam bardzo potrzebne. Musimy unikać poparzeń słonecznych, systematycznego opalania w solariach. Przy dłuższym przebywaniu na słońcu, szczególnie u osób z jasną karnację skóry, powinniśmy stosować kremy z filtrem. Działania te nazywamy profilaktyką pierwotną, która może zredukować ryzyko zachorowania na nowotwór.

U osób z wyższym ryzykiem zachorowania, z wieloma znamionami skórnymi, powinniśmy poddawać się działaniom określanym jako profilaktyka wtórna.
Cechy transformacji znamienia łagodnego w złośliwy, może charakteryzować się zmianami w skrócie określanym jako ABCDE.
Klasyfikacja ABCDE
A - (asymmetry) – asymetria znamienia – brak możliwości przeprowadzenia dwóch osi symetrii (zmiany łagodne zwykle są okrągłe lub owalne – symetryczne)

B - (borders) – brzegi nierówne, zachodzące „języczkami” - w skórę niezmienioną, postrzępione, zatarte granice skóry zdrowej

C - (color) – kolor – różnobarwny, miejscowo pigmentowany, nierównomierny rozkład barwnika (od jasnobrązowego do czarnego, niekiedy fioletowego lub stalowego)

D - (diameter/dynamics) – średnica > 5mm lub dynamika zmian morfologicznych zmiany obserwowanej w czasie (koloru, pojawienie się owrzodzenia, sączenia z powierzchni)

E - (elevation/evolution) – elewacja, uwypuklenie powierzchni zmiany ponad poziom otaczającego naskórka lub ewolucja zmiany w czasie

Wcześnie wykryty nowotwór skóry jest prawie w 100% wyleczalny. Regularne oceny znamion u osób z wieloma znamionami skóry, może przyspieszyć wczesne wykrycie nowotworu. W wywiadzie należy zwrócić uwagę na znamiona które się w ostatnim czasie zmieniły, ocenę skóry całego ciała należy przeprowadzić w warunkach dobrego oświetlenia, bez pomijania skóry okolic trudno dostępnych (owłosiana skóra głowy, skóra stóp i przestrzeni międzypalcowych, okolica narządów płciowych i odbytu).

Pomocna w ocenie znamion jest dermatoskopia i wideodermatoskopia.
Rak skóry Czerniak Zmiany skórne Zmiany skórne Zmiany skórne